Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

ACT in een notendop

Acceptatie

Veel lijden wordt veroorzaakt doordat we vechten met onszelf en de wereld. Wat als we die strijd niet langer hoeven te voeren?

Wat zijn je waarden?

Wat is er echt belangrijk in jouw leven? Wat voor mens wil jij zijn? Wat drijft jou? We ontdekken het samen!

Waarom ACT?

We proberen ons voortdurend beter te voelen. We willen minder angst, stress en onzekerheid. Als er lastige gedachten of pijnlijke emoties opduiken, doen we vaak ons uiterste best om die weg te duwen. Afleiding zoeken, positief denken, onszelf streng toespreken... Er is een hele zelfhelpindustrie die ons leert dat we anders moeten zijn.

Acceptance and Commitment Therapy, kortweg ACT, vertrekt vanuit een andere, verrassend eenvoudige gedachte: wat als dat gevecht net een deel van het probleem is?

ACT is een wetenschappelijk onderbouwde therapievorm die veel mindfulnesstechnieken gebruikt. Dat betekent: leren aanwezig zijn in het hier en nu, met aandacht voor wat je denkt, voelt en ervaart. Daarbij proberen we onze oordelen te laten varen, en gewoon ontvankelijk te zijn voor wat er hier en nu gebeurt.

Onaangename gedachten zuigen ons vaak mee in een negatieve spiraal. Na een conflict met een collega of partner worden we boos op de hele wereld. Of we voelen ons schuldig en hebben het idee dat 'we niet goed genoeg zijn'. In ACT leren we zulke gedachten opmerken alsof we er vanop een kleine afstand naar kijken. Zoals wolken die voorbijdrijven aan de hemel: ze zijn er, maar ze bepalen niet wie we zijn.

ACT is geen quick fix. Het gaat er niet om angst, woede of verdriet met een vingerknip te laten verdwijnen, maar om ruimte te maken voor alles wat er al is. Paradoxaal genoeg zorgt die houding net voor meer rust.

Niet meer vechten tegen jezelf

Een kernidee van ACT is acceptatie. Dat betekent niet dat we alles goed moeten vinden of ons moeten neerleggen bij lijden. Acceptatie betekent: erkennen dat bepaalde gedachten en gevoelens er nu eenmaal zijn. Angst, onzekerheid, verdriet of schaamte horen bij het mens-zijn. Hoe meer we ze proberen te controleren of weg te duwen, hoe sterker ze terugkomen.

ACT nodigt ons uit om met een open en nieuwsgierige blik te kijken naar onze innerlijke wereld. 'Ah, daar is de angst weer.' In plaats van: 'Dit mag er niet zijn.' Door niet langer te vechten tegen wat we denken of voelen, komt er energie vrij. Energie die we anders kunnen inzetten.

Belangrijk hierbij is het onderscheid tussen gedachten hebben en gedachten zijn. ACT leert ons om gedachten te zien als mentale gebeurtenissen, niet als absolute waarheden. 'Ik ben waardeloos' wordt: 'Ik heb op dit moment de gedachte dat ik waardeloos ben.' Dat kleine verschil kan een groot effect hebben. Het leidt tot een ander zelfbeeld. We zijn niet langer iemand die waardeloos, depressief of boos ís. In plaats daarvan worden we een volwaardige persoon die soms neerslachtige gedachten heeft, maar die ook een leuke partner is, een goede vriend, een gewaardeerde collega...

Naast acceptatie is commitment de tweede grote pijler van ACT.

We maken een onderscheid tussen doelen en waarden. Een doel is iets dat je kan bereiken: een marathon lopen, veel geld verdienen, een relatie hebben. Doelen staan op onze bucketlist. Daar is niets mis mee, maar waarden gaan dieper. Het zijn de fundamentele krachten die ons elk moment van de dag kunnen ondersteunen en motiveren. Wat vinden we écht belangrijk in het leven? Wat voor mens willen we zijn? Hoe willen we ons leven leiden?

Waarden kunnen gaan over verbondenheid, zorgzaamheid, eerlijkheid, creativiteit, vrijheid of moed. Ze geven richting, zoals een kompas. ACT helpt ons om die waarden helder te krijgen en ze te vertalen naar concreet gedrag. Niet in grote, perfecte stappen, maar in kleine, haalbare acties.

Misschien is verbondenheid belangrijk voor je, maar hou je afstand van andere mensen uit angst voor afwijzing. ACT moedigt je aan om, mét die angst, toch een bericht te sturen of een gesprek aan te gaan. Niet omdat het comfortabel is, maar omdat het betekenisvol is. Zo ga je stap voor stap anders leven: niet gestuurd door wat je wil vermijden, maar door wat je belangrijk vindt.

Voor wie is ACT?

ACT is geschikt voor mensen die worstelen met angst, stress, woede, onzekerheid of een negatief zelfbeeld. Voor wie het gevoel heeft voortdurend te vechten met zichzelf of de wereld. Voor wie verlangt naar meer ruimte, mildheid en richting.

Een leven dat ertoe doet

Wat is ACT?

Meer info

Spreekt ACT je aan? Wil je meer informatie? Neem vrijblijvend contact op.